EΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

GROW HUB TALKS

• ← Back

Τα Grow Hub Talks είναι μια σειρά ανοιχτών συναντήσεων και forum διαλόγου που δημιουργήθηκαν για να δώσουν χώρο σε πραγματικές εμπειρίες ζωής και ουσιαστικές ανθρώπινες ιστορίες.
Δεν πρόκειται για διαλέξεις, ούτε για σεμινάρια με έτοιμες απαντήσεις.
Τα Grow Hub Talks είναι ένας χώρος όπου άνθρωποι με πραγματική διαδρομή μοιράζονται όσα έζησαν, όσα δυσκολεύτηκαν να κατανοήσουν, όσα χρειάστηκε να αντέξουν και όσα τελικά τους διαμόρφωσαν.
Στόχος δεν είναι η προβολή της επιτυχίας, αλλά η κατανόηση της πορείας.Τι κάνουμε στα Grow Hub TalksΣε κάθε συνάντηση, άνθρωποι από διαφορετικά πεδία και διαδρομές:
αφηγούνται προσωπικές εμπειρίες με ειλικρίνεια
μιλούν για δυσκολίες, αμφιβολίες, επιλογές και ευθύνη
καταθέτουν συμπεράσματα που προέκυψαν μέσα από πράξη, όχι θεωρία
Οι αφηγήσεις αυτές πλαισιώνονται από ανοιχτό διάλογο. Δεν αναζητούμε «σωστές απαντήσεις», αλλά ουσιαστικές ερωτήσεις και κοινή σκέψη.Τι μας ενδιαφέρειΜας ενδιαφέρουν ιστορίες:
που δεν ωραιοποιούν τη δυσκολία
που δείχνουν ότι η πορεία δεν είναι γραμμική
που επιτρέπουν την ταύτιση και όχι τη σύγκριση
που αφήνουν κάτι αληθινό στον άνθρωπο που ακούει
Θέλουμε οι συζητήσεις να λειτουργούν ενδυναμωτικά, χωρίς συνθήματα και χωρίς απλοποιήσεις.Σε ποιους απευθύνονταιΤα Grow Hub Talks απευθύνονται σε ανθρώπους που:
βρίσκονται σε μεταβατικές ή απαιτητικές φάσεις ζωής
αναζητούν νόημα, κατανόηση και προοπτική
θέλουν να ακούσουν πραγματικές εμπειρίες, όχι θεωρητικά σχήματα
Ιδιαίτερη θέση έχουν οι νέοι άνθρωποι και όσοι νιώθουν ότι «δεν είναι έτοιμοι» ή ότι «δεν τα καταφέρνουν».Η φιλοσοφία μαςΣτα Grow Hub Talks:
η εμπειρία προηγείται της άποψης
ο διάλογος έχει μεγαλύτερη αξία από την επίδειξη
η αλήθεια λέγεται με σεβασμό και αξιοπρέπεια
Δεν προσπαθούμε να πείσουμε. Προσπαθούμε να ανοίξουμε χώρο.Τι ακολουθείΤα Grow Hub Talks εξελίσσονται μέσα από διαφορετικές θεματικές και forum, ανάλογα με τις ανάγκες και τα ερωτήματα που αναδεικνύονται κάθε φορά.
Κάθε επιμέρους συνάντηση έχει τον δικό της χαρακτήρα, αλλά όλες μοιράζονται τον ίδιο πυρήνα:
ουσία, ειλικρίνεια και ανθρώπινη εμπειρία.

Η ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ

• ← Back

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΡΙΤΣΟΒΑΣ

Ο Κριτσόβας Γιώργος δραστηριοποιείται στον χώρο της εκπαίδευσης, της συμβουλευτικής και της οργανωσιακής ανάπτυξης, με πολυετή εμπειρία στη δημιουργία, διοίκηση και εξέλιξη εκπαιδευτικών και κοινωνικών δομών. Οι σπουδές του κινούνται στους τομείς της Διοίκησης Επιχειρήσεων, της Μηχανικής Υπολογιστών και της Ψυχολογίας, διαμορφώνοντας μια διεπιστημονική προσέγγιση που συνδυάζει στρατηγική σκέψη, τεχνολογία και κατανόηση του ανθρώπινου παράγοντα.
Έχει διατελέσει ιδρυτής και CEO οργανισμών και εκπαιδευτικών εγχειρημάτων στον χώρο της εκπαίδευσης και της τεχνολογίας, με έμφαση στη δημιουργία πρακτικών, λειτουργικών λύσεων για άτομα, οικογένειες και επαγγελματίες. Παράλληλα, έχει ιδρύσει και αναπτύξει έργα στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, με στόχο την υπεύθυνη αξιοποίησή της ως εργαλείο μάθησης, υποστήριξης και λήψης αποφάσεων.
Στον χώρο του αθλητισμού, είναι πρόεδρος αθλητικού συλλόγου/ακαδημίας, με ενεργό ρόλο στη διοίκηση, στην ανάπτυξη κοινοτικών δράσεων και στη σύνδεση του αθλητισμού με την εκπαίδευση, την ψυχική ενδυνάμωση και την κοινωνική προσφορά. Η εμπειρία αυτή έχει συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση μιας προσέγγισης που βλέπει την ανάπτυξη του παιδιού και του εφήβου ως ενιαία διαδικασία — γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική.
Είναι συγγραφέας του βιβλίου «Show Up» (εκδόσεις Κλειδάριθμος, 2024), το οποίο πραγματεύεται ζητήματα προσωπικής ευθύνης, αυτοφροντίδας και σύγχρονης ταυτότητας. Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε εφημερίδες και περιοδικά, με θεματολογία που αφορά την εκπαίδευση, την ανθρώπινη ανάπτυξη, τη γονεϊκότητα και τη σύγχρονη καθημερινότητα.
Ως συνιδρυτής του Grow Hub, συμβάλλει στον στρατηγικό σχεδιασμό και στη φιλοσοφία του φορέα, με στόχο τη δημιουργία ενός επιστημονικά δομημένου αλλά ανθρώπινου χώρου στήριξης, μάθησης και ανάπτυξης για παιδιά, εφήβους και οικογένειες. Πιστεύει ότι η ουσιαστική αλλαγή προκύπτει όταν η γνώση συνδυάζεται με ασφάλεια, σχέση και ξεκάθαρη καθοδήγηση

MAΡΕΝΑ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗ

Είμαι η Φραγκούλη Μαρένα, φιλόλογος και ειδική παιδαγωγός, με σπουδές στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών Δημόκριτος. Έχω εξειδίκευση στις ψυχοπαιδαγωγικές και μαθησιακές παρεμβάσεις και πολυετή εμπειρία στη νευροδιαφορετικότητα, με έμφαση στην ουσιαστική υποστήριξη παιδιών, εφήβων και των οικογενειών τους.
Η επαγγελματική μου διαδρομή συνδυάζει τη θεωρητική κατάρτιση με τη βιωματική εμπειρία. Έχω υπάρξει εξωτερική συνεργάτιδα του ΚΕΔΙΒΙΜ ΕΚΠΑ του Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, ενώ έχω συμμετάσχει ως ερευνήτρια σε ερευνητικά έργα του ΕΚΠΑ, καθώς και σε ευρωπαϊκά προγράμματα Erasmus+.
Έχω ενεργή παρουσία σε επιστημονικά συνέδρια, τόσο σε οργανωτικό επίπεδο όσο και ως εισηγήτρια, με θεματολογία που αφορά την παιδαγωγική, την ψυχική υγεία, την ψυχολογία, την ψυχοκοινωνική αποκατάσταση και τη διεπιστημονική προσέγγιση στην εκπαίδευση και τη φροντίδα.
Παράλληλα, είμαι εθελόντρια στην ομάδα ΠΡΩΤΑ12 – Ανοιχτά Παράθυρα και έχω συνεργαστεί με τον Συνήγορος του Παιδιού, συμβάλλοντας σε δράσεις που προάγουν τα δικαιώματα του παιδιού και την ψυχική ευημερία.
Τα τελευταία δύο χρόνια είμαι μέλος της διεπιστημονικής ομάδας του φορέα Έρεισμα, Ψυχική Υγεία και Ψυχιατροδικαστική, συμμετέχοντας σε παρεμβάσεις που γεφυρώνουν την ειδική αγωγή, την ψυχική υγεία και την κοινωνική υποστήριξη.
Με σταθερή πεποίθηση ότι η οικογένεια αποτελεί βασικό πυλώνα ανάπτυξης του παιδιού, δημιούργησα τη Parenting Coffee, μια σχολή γονέων με στόχο την ολιστική υποστήριξη, την ενδυνάμωση και τη σύνδεση των γονέων μέσα από γνώση, διάλογο και κοινή εμπειρία.
Στην καρδιά της δουλειάς μου βρίσκεται ο σεβασμός στη μοναδικότητα κάθε ανθρώπου και η πίστη ότι, όταν υπάρχει ασφάλεια, κατανόηση και σωστή καθοδήγηση, μπορούν να δημιουργηθούν ουσιαστικές συνθήκες εξέλιξης και ενδυνάμωσης.

• ← Back

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

• Η Ψυχολογία των Παιδιών μέσα από το Τένις - Όταν το γήπεδο γίνεται καθρέφτης της ψυχής και σχολείο ζωής Γιώργος Κριτσόβας

• Χωράμε όλοι; Η απάντηση λέγεται νευροδιαφορετικότητα-Μαρένα Φραγκούλη

• ← Back

Όταν το γήπεδο γίνεται καθρέφτης της ψυχής και σχολείο ζωής.Στον κόσμο των παιδιών, όπου όλα αλλάζουν γρήγορα και η προσοχή αποσπάται με ευκολία, το τένις είναι ένας από τους ελάχιστους χώρους που επιτρέπουν στην παιδική ψυχή να αναπνεύσει. Είναι ένας χώρος με ρυθμό, με σιωπή, με νόημα. Εκεί, το παιδί δεν συναντά μόνο το παιχνίδι – συναντά τον εαυτό του. Το γήπεδο γίνεται ο καθρέφτης εκείνος όπου αντανακλώνται για πρώτη φορά ο χαρακτήρας, οι φόβοι, η ανθεκτικότητα και η εσωτερική του φωνή.Το τένις δεν είναι απλώς άθλημα. Είναι μια εμπειρία που απαιτεί παρουσία, αυτοπειθαρχία και εσωτερική σταθερότητα.Κάθε λάθος είναι ορατό· κάθε επιτυχία μετρήσιμη· κάθε συναισθηματική αναταραχή εμφανής. Αυτή η αδυναμία απόκρυψης οδηγεί τα παιδιά στην πρώτη αυθεντική επαφή με την αυτοευθύνη. Εκεί, στο κέντρο του γηπέδου, μαθαίνουν ότι η αποτυχία δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβούνται, αλλά κάτι που μπορούν να χρησιμοποιήσουν ως οδηγό.
Η παιδική ψυχολογία εδώ βρίσκει το τέλειο πλαίσιο εφαρμογής. Ο Piaget περιέγραψε το παιχνίδι ως τη φυσικότερη μορφή μάθησης. Στο τένις, το παιχνίδι αυτό αποκτά δομή και εσωτερική πειθαρχία. Το παιδί πρέπει να ρυθμίσει το σώμα, την αναπνοή και τη σκέψη του· πρέπει να αντιμετωπίσει τον αντίπαλο, αλλά και τη δική του διάσπαση προσοχής. Η αυτορρύθμιση, η βασική δεξιότητα που χρειάζεται ένα παιδί για υγιή συναισθηματική ανάπτυξη, καλλιεργείται εκεί – όχι μέσα από θεωρητικές συζητήσεις, αλλά μέσα από βιώματα.
Η ίδια η φύση του τένις το φέρνει σε άμεση επαφή με την έννοια της αποτυχίας. Η μπάλα που βρίσκει το φιλέ, το σερβίς που χάνεται, η αναπάντεχη ανατροπή ενός αγώνα – όλα αυτά είναι κομμάτια της "ζώνης επικείμενης ανάπτυξης" του Vygotsky, εκεί όπου το παιδί βρίσκεται ένα βήμα πριν από τη νέα γνώση. Η αποτυχία δεν είναι τελικό αποτέλεσμα, αλλά σημείο εκκίνησης. Όταν ένα παιδί μπορεί να εκφράσει το συναίσθημά του («στεναχωρήθηκα», «φοβήθηκα ότι θα χάσω», «θύμωσα»), τότε αυτό το συναίσθημα παύει να έχει εξουσία πάνω του. Η ονοματοδοσία είναι η πρώτη μορφή ψυχολογικής ελευθερίας.
Σε αυτή τη διαδικασία, ο ρόλος του προπονητή είναι καθοριστικός. Δεν είναι απλώς ο άνθρωπος που διδάσκει τεχνική. Είναι ο ενήλικας που προσφέρει ψυχολογικό πλαίσιο, ασφάλεια και, συχνά, μια μορφή συναισθηματικής σταθερότητας. Ο Bowlby, μέσα από τη θεωρία της προσκόλλησης, τονίζει ότι τα παιδιά που νιώθουν ασφάλεια να εξερευνήσουν και να αποτύχουν αναπτύσσουν αργότερα υψηλότερη αυτοεκτίμηση και εσωτερική συνοχή. Στο γήπεδο, αυτή η ασφάλεια μεταφράζεται ως ελευθερία για πειραματισμό – κάτι που οδηγεί όχι μόνο σε καλύτερη αθλητική απόδοση, αλλά και σε ψυχική ωρίμανση.
Ένα από τα πιο ισχυρά ψυχολογικά στοιχεία του τένις είναι η ενσυνειδητότητα. Το άθλημα απαιτεί συνεχή παρουσία στο τώρα. Δεν υπάρχει χρόνος για σκέψεις του τύπου “τι έκανα πριν” ή “τι θα γίνει μετά”. Αυτή η διαρκής επιστροφή στο παρόν είναι ουσιαστικά πρακτική mindfulness. Η έρευνα του Kabat-Zinn δείχνει ότι η ενσυνειδητότητα μειώνει δραστικά το άγχος και ενισχύει τη συγκέντρωση – κάτι που βλέπουμε συχνά να αντανακλάται και στη σχολική επίδοση των παιδιών. Το τένις βοηθά τα παιδιά να αποκτήσουν μια ψυχική εμβάθυνση που δύσκολα προσφέρει οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα της ηλικίας τους.
Παράλληλα, το άθλημα λειτουργεί ως εξαιρετικό εργαστήριο διαχείρισης συναισθημάτων. Η ένταση ενός κρίσιμου πόντου, το άγχος ενός αγώνα, η απογοήτευση από μια ήττα – όλα αυτά δημιουργούν ευκαιρίες για να μάθει το παιδί πώς να αναγνωρίζει, να εκφράζει και τελικά να ρυθμίζει τη συναισθηματική του κατάσταση. Η ικανότητα αυτή, σύμφωνα με τη σύγχρονη έρευνα στην αναπτυξιακή ψυχολογία, είναι θεμελιώδης για την ενήλικη ζωή: προστατεύει από αγχώδεις διαταραχές, ενισχύει τη σχολική προσαρμογή και συμβάλλει στην ανάπτυξη υγιών κοινωνικών σχέσεων.
Η συμβολή των γονιών σε όλη αυτή τη διαδικασία είναι ανεκτίμητη. Το παιδί δεν χρειάζεται έναν γονιό που στέκεται πάνω από το αποτέλεσμα, αλλά έναν ενήλικα που ενδιαφέρεται πραγματικά για το πώς ένιωσε. Όταν ο γονιός ρωτά «πώς το βίωσες;» αντί για «κέρδισες;», ανοίγει ένα παράθυρο ασφάλειας και αποδοχής. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει στο παιδί να καταλάβει ότι η αξία του δεν εξαρτάται από την απόδοση αλλά από την προσπάθεια και την πορεία του.
Τελικά, το τένις είναι ένας χώρος όπου η παιδική ψυχή δοκιμάζεται και διαμορφώνεται. Το παιδί μαθαίνει να συγκεντρώνεται, να αντέχει, να εκφράζει συναισθήματα, να συνεργάζεται και να αναπτύσσει εσωτερικά κριτήρια αξίας. Μαθαίνει ότι μπορεί να αποτύχει και να ξαναπροσπαθήσει· ότι μπορεί να κερδίσει και να παραμείνει ταπεινό· ότι μπορεί να σταθεί απέναντι στην πίεση χωρίς να διαλύεται. Αυτές οι δεξιότητες δεν περιορίζονται στο γήπεδο – είναι εργαλεία που συνοδεύουν το παιδί σε κάθε πλευρά της ζωής του.
Το γήπεδο γίνεται καθρέφτης. Και μέσα σε αυτόν τον καθρέφτη, το παιδί αρχίζει να βλέπει κάτι πολύ σημαντικό: ότι η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στη νίκη, αλλά στη διαδικασία της αυτογνωσίας. Στην ικανότητα να ελέγχει τον εαυτό του, να κατανοεί τα συναισθήματά του και να συνεχίζει να προσπαθεί. Αυτό είναι το πιο ουσιαστικό δώρο που μπορεί να δώσει το τένις στην παιδική ψυχή.Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε αρχικά στο psychology.gr

• ← Back

Χωράμε όλοι; Η απάντηση λέγεται νευροδιαφορετικότηταΚαθώς η κοινωνία αλλάζει, αλλάζει σταδιακά και ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τον άνθρωπο και τη θέση του μέσα σε αυτήν. Για πολλά χρόνια μάθαμε να εστιάζουμε στο «φυσιολογικό» και στο «αναμενόμενο», αφήνοντας στο περιθώριο ό,τι ξέφευγε από αυτά τα όρια. Σήμερα, όμως, γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο ότι αυτός ο τρόπος σκέψης δεν μπορεί να μας οδηγήσει σε μια κοινωνία δικαιοσύνης, αποδοχής και ουσιαστικής συμπερίληψης. Μέσα από αυτή την ανάγκη για αλλαγή γεννήθηκε και καθιερώθηκε ο όρος νευροδιαφορετικότητα — ως μια πρόσκληση να επαναπροσδιορίσουμε τον τρόπο που βλέπουμε τους άλλους γύρω μας.Η νευροδιαφορετικότητα μας υπενθυμίζει ότι οι άνθρωποι δεν σκέφτονται, δεν μαθαίνουν και δεν επικοινωνούν όλοι με τον ίδιο τρόπο, γιατί ακριβώς δεν βιώνουν τον κόσμο με τον ίδιο τρόπο. Κάθε εγκέφαλος επεξεργάζεται τις πληροφορίες, τα συναισθήματα και τα ερεθίσματα μέσα από το δικό του φίλτρο. Για κάποιους αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ανάγκη για δομή και προβλεψιμότητα, για άλλους έντονη δημιουργικότητα, ταχύτητα σκέψης ή διαφορετική αισθητηριακή εμπειρία. Αυτές οι διαφοροποιήσεις δεν αποτελούν απόκλιση από έναν «κανόνα», αλλά φυσική έκφραση της ανθρώπινης ποικιλομορφίας.
Όπως κάθε προσωπικότητα είναι μοναδική και διαμορφώνεται μέσα από εμπειρίες, σχέσεις και περιβάλλοντα, έτσι και κάθε νευρολογικός τρόπος λειτουργίας φέρει τον δικό του συνδυασμό χαρακτηριστικών. Μαζί με τις προκλήσεις που μπορεί να εμφανίζονται στην καθημερινότητα —στη μάθηση, στην επικοινωνία ή στην κοινωνική αλληλεπίδραση— συνυπάρχουν και δυνατότητες που συχνά παραμένουν αόρατες όταν το βλέμμα μας εστιάζει μόνο στη δυσκολία. Ικανότητες όπως η επιμονή, η αυθεντικότητα, η παρατηρητικότητα, η βαθιά ενασχόληση με αντικείμενα ενδιαφέροντος ή η διαφορετική οπτική επίλυσης προβλημάτων αποτελούν μέρος αυτής της νευρολογικής ποικιλίας.
Ο όρος περιλαμβάνει ανθρώπους στο φάσμα του αυτισμού, άτομα με ΔΕΠΥ, μαθησιακές δυσκολίες και άλλες νευρολογικές διαφοροποιήσεις. Όμως η ουσία δεν βρίσκεται στις διαγνώσεις. Βρίσκεται στο γεγονός ότι πίσω από κάθε όρο υπάρχει ένα άτομο με συναισθήματα, εμπειρίες, ανάγκες και μια ξεχωριστή πορεία εξέλιξης. Η νευροδιαφορετικότητα έρχεται να μετατοπίσει το βάρος από το «τι δυσκολεύει» στο «ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και πώς μπορούμε να τον κατανοήσουμε».
Για τους εκπαιδευτικούς, αυτή η οπτική ανοίγει τον δρόμο για μια εκπαίδευση που δεν προσπαθεί να χωρέσει όλα τα παιδιά στο ίδιο καλούπι, αλλά αναγνωρίζει διαφορετικούς ρυθμούς, τρόπους μάθησης και έκφρασης. Για τους γονείς, προσφέρει ένα πλαίσιο ανακούφισης και κατανόησης, όπου το παιδί τους δεν χρειάζεται να «διορθωθεί» για να αξίζει αποδοχή. Και για το ευρύ κοινό, αποτελεί ένα βήμα προς μια κοινωνία που σέβεται τη διαφορετικότητα χωρίς φόβο ή προκατάληψη.
Η νευροδιαφορετικότητα δεν αρνείται τις δυσκολίες ούτε υποβαθμίζει την ανάγκη για υποστήριξη. Αντίθετα, τις αναγνωρίζει με ειλικρίνεια. Εκεί που διαφοροποιείται είναι στον τρόπο προσέγγισης: η διάγνωση δεν ορίζει την ταυτότητα, αλλά λειτουργεί ως εργαλείο κατανόησης, καθοδήγησης και ενδυνάμωσης. Το άτομο προηγείται πάντα της ετικέτας.
Η φιλοσοφία της αποδοχής, της εκτίμησης και της εξέλιξης της ανθρώπινης προσωπικότητας βρίσκεται στον πυρήνα μιας κοινωνίας συμπερίληψης — μιας κοινωνίας όπως οφείλουμε να εξελιχθούμε. Όταν δίνουμε χώρο στη διαφορετικότητα, δεν χάνουμε συνοχή· κερδίζουμε ανθρωπιά. Όταν μαθαίνουμε να βλέπουμε τον άνθρωπο ολόκληρο, με τα μοναδικά του χαρακτηριστικά, τότε κάνουμε ένα ουσιαστικό βήμα προς έναν κόσμο που τους χωράει όλους.Φραγκούλη Μαρένα
Ειδική Παιδαγωγός